OTF
Ośrodek Terapii Fagowej


Ośrodek Terapii Fagowej
Centrum Medycznego
Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN

 

 

OTF
OTF-IITD

Terapia fagowa (fagoterapia) jest metodą leczenia zakażeń bakteryjnych wykorzystującą unikalne właściwości bakteriofagów – wirusów bakteryjnych atakujących wyłącznie komórki bakteryjne. Bakteriofagi (zwane też fagami) mogą skutecznie niszczyć rożne bakterie w tym te, które nabyły odporność na antybiotyki. Metoda leczenia zakażeń bakteryjnych przy użyciu fagów znana jest na świecie od początku XX wieku. Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN we Wrocławiu prowadzi badania nad właściwościami biologicznymi i zastosowaniem bakteriofagów w terapii od kilkudziesięciu lat. Dysponuje metodami izolacji fagów oraz przygotowywania preparatów fagowych do terapii. Od lat 70. XX wieku są one stosowane przez różne polskie szpitale w koordynowanej przez Instytut terapii fagowej różnych zakażeń bakteryjnych o charakterze ostrym i przewlekłym (informacja dla innych ośrodków, które są zainteresowane prowadzeniem terapii fagowej dostępna jest w zakładce Informacje dla lekarzy).

Z uwagi na narastanie problemu antybiotykooporności bakterii Instytut utworzył w 2005 roku Ośrodek Terapii Fagowej, którego zadaniem jest kwalifikacja pacjentów do eksperymentalnej terapii fagowej i jej prowadzenie zgodnie z protokołem zatwierdzonym przez komisję bioetyczną oraz monitorowanie stanu pacjentów po zakończeniu terapii.

Ośrodek Terapii Fagowej ścisłe współpracuje z Samodzielnym Laboratorium Bakteriofagowym Instytutu w zakresie zlecanych procedur typowania fagowego, przygotowania i wydawania preparatów fagowych oraz innych badań wykonywanych w związku z prowadzoną eksperymentalną terapią fagową. Niedawno otwarte zostały jego file w Krakowie i Częstochowie.

Ponieważ dotychczas nie są dostępne wyniki standardowych badań klinicznych preparatów fagowych ta forma terapii dostępna jest obecnie wyłącznie w ramach terapii eksperymentalnej, której idea wynika z Deklaracji Helsińskiej, a szczegółowe zasady regulowane są m.in. przez ustawę o zawodzie lekarza i lekarza dentysty z dnia 05.12.1996 r.

Deklaracja Helsińska Światowego Stowarzyszenia Lekarzy z 1964 (ze zmianami, tekst obowiązujący 2013, wersja polska, tłumaczenie: M. Czarkowski, R. Krajewski, K. Radziwiłł - Ośrodek Bioetyki Naczelnej Rady Lekarskiej, Warszawa):

“37. Podczas  leczenia  pacjenta  tam,  gdzie  sprawdzone  interwencje  nie  istnieją  lub  też okazały  się  nieskuteczne,  lekarz,  po  zasięgnięciu  porady  eksperta  i  uzyskaniu świadomej zgody pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego, może zastosować interwencję o nieudowodnionej skuteczności, jeśli w ocenie lekarza daje ona nadzieję na  ratowanie  życia,  przywrócenie  zdrowia  lub  przyniesienie  ulgi  w  cierpieniu. Następnie  interwencja  taka  powinna  stać  się  przedmiotem  badań  naukowych mających  na  celu  ocenę  jej  bezpieczeństwa  i  skuteczności.  We  wszystkich przypadkach  nowe  informacje  powinny  być  rejestrowane  i  tam,  gdzie  jest  to stosowne, powinny zostać udostępnione publicznie.”

Terapia fagowa prowadzona jest odpłatnie w warunkach ambulatoryjnych w ramach projektu: „Eksperymentalna terapia fagowa infekcji bakteryjnych opornych na antybiotykoterapię, w tym zakażeń MRSA”, który uzyskał pozytywną opinię Komisji Bioetycznej (opinia nr KB-349/2005). Kierownikiem projektu jest prof. dr hab. med. Andrzej Górski.

Szczegółowe informacje o eksperymentalnej terapii fagowej przedstawiono w zakładkach Zasady terapii fagowej i Najczęstsze pytania.

Informacja dla lekarzy, którzy chcieliby skierować swoich chorych na konsultację w naszym Ośrodku lub zyskać zgodę na prowadzenie indywidualnej terapii fagowej u swoich pacjentów stosując preparaty fagowe przygotowane przez Samodzielne Laboratorium Bakteriofagowe Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN we Wrocławiu została przedstawiona w zakładce Informacje dla lekarzy.

Jedną z naszych misji jest prowadzenie kształcenia podyplomowego lekarzy w zakresie biologii i terapeutycznego zastosowania bakteriofagów. Zapraszamy do zapoznania się z ofertą najbliższych konferencji, które organizujemy  w tym zakresie – szczegółowe informacje w zakładce Kształcenie podyplomowe.

28 maja 2009 roku zespół Ośrodka w składzie prof. Andrzej Górski, dr Ryszard Międzybrodzki, dr Wojciech Fortuna, dr Sławomir Letkiewicz, dr Krzysztof Szufnarowski, dr Zdzisław Pawełczyk, dr Beata Weber-Dąbrowska i Alina Kopyt otrzymał honorową nagrodę dla zwycięskiego zespołu w I edycji konkursu Pulsu Medycyny „Złoty Skalpel 2008”  dla wybitnego innowatora w polskiej ochronie zdrowia za udział w projekcie „Terapia fagowa infekcji bakteriami antybiotykoopornymi”. 

Od 2016 roku do leczenia kwalifikujemy nie tylko dorosłych ale również dzieci od 6 roku życia.